یادی از پروفسور محمود حسابی

تاریخ انتشار : ۱۲ شهريور ماه ۱۳۹۲

امروز، سه شنبه 12 شهریورماه، سالروز درگذشت استادي عالم و دانشمندي خستگي ناپذير است، پرفسور حسابي، پدر علم فيزيك ايران كه با علم و دانش خود زمينه هاي رشد و توسعه در زمينه هاي مختلف علوم را براي اين مرزو بوم فراهم آورد و نام خود را در سراي هميشه سرافراز ايران ماندگار ساخت.

سيد محمود حسابي‌ در پنجم اسفند ۱۲۸۱ هجري خورشيدي در تهران ديده به جهان گشود. پدر وي سيد عباس معزالسلطنه و مادرش گوهرشاد حسابي بود. در سن چهارسالگي همراه خانواده عازم لبنان شد.


محمود چهار ساله بود كه به دليل ماموريت پدرش همراه خانواده به بغداد رفت. پس از دو سال اقامت در آن شهر، خانواده او به دمشق و يك سال بعد به بيروت منتقل شدند. تحصيلات ابتدايي را در يك مدرسه مذهبي فرانسوي در بيروت گذراند و ضمن آشنايي با زبان فرانسه با ياري مادرش به خواندن و حفظ آيات قران و اشعار ديوان حافظ همت گماشت.


تحصيلات خود را در رشته هاي ادبيات و علوم زيستي، در دانشگاه امريكايي بيروت ادامه داد و در سال ۱۲۹۹ هجري خورشيدي از اين دانشگاه مدرك ليسانس دريافت كرد. او علاوه بر اين در رشته هاي مهندسي راه و ساختمان، پزشكي، رياضيات و ستاره شناسي نيز به تحصيلات آكادميك پرداخت.


درسال ۱۳۰۳ پس از اخذ دانشنامه هاي ستاره شناسي و نجوم از دانشگاه امريكايي بيروت از سوي شركت راه سازي فرانسوي، كه در آن جا به كار مشغول بود، براي تحصيل به فرانسه اعزام و همزمان در راه آهن برقي اين كشور مشغول به كار شد. در سال ۱۳۰۴ از دانشكده برق، مهندسي برق و يك سال بعد از مدرسه عالي معدن پاريس مدرك مهندسي معدن خود را دريافت و در معادن‌ آهن‌ شمال‌ فرانسه‌ و‌ زغال‌ سنگ‌ ايالت‌ سار مشغول به كار شد.


اما كار مانع از ادامه تحصيل وي نشد و به علت علاقه بسيار به دانستن به دانشگاه سوربن رفت و در رشته فيزيك ادامه تحصيل داد. دكتر حسابي در سال ۱۳۰۶ زماني كه ۲۵ سال داشت با اخذ درجه دكتراي فيزيك از آ ن دانشگاه به تحصيلات عاليه خود پايان داد.


استاد حسابي در اين مدت به زبان هاي عربي، انگليسي، فرانسوي و آلماني تسلط كامل يافت و به دليل همين تسلط و امكان مطالعه در متون علمي كشورهاي مختلف، مقالات و تاليفات او از ساختار علمي و فني قوي برخوردار بودند.


وي پس از اخذ مدرك دكترا در سال ۱۳۰۶ علي رغم موقعيت شغلي و پژوهشي مناسب در خارج از كشور ترجيح داد براي خدمت به سرزمين خود به ايران بازگردد و اينگونه پايه گذار بسياري از علوم نوين در ايران شد.
او در كابينه دكتر محمد مصدق، وزير فرهنگ شد و بعد از مدتي از اين مقام كناره گيري كرد. از اقدامات ارزنده او در اين زمان، ارائه كليات طرح تاسيس دانشگاه تهران به وزير فرهنگ وقت بود.
دكتر حسابي سپس به مجلس سنا راه يافت و تا سال ۱۳۴۲ در اين سمت باقي ماند. از جمله فعاليت هاي استاد در اين دوران مخالفت با طرح قرارداد ناعادلانه كنسرسيوم و كاپيتولاسيون و همچنين عضويت دولت ايران در قرارداد سنتو در مجلس بود.


استاد به دليل پايه گذاري علوم نوين و تاليف ده ها كتاب و جزوه، پدر علم فيزيك و مهندسي نوين ايران لقب گرفته است.


از جمله اين تاليفات مي توان به ديدگاني فيزيكي، واژه نامه تخصصي فيزيك، فيزيك جديد و فلسفه ايران باستان،نگره كاهنربايي، فيزيك حالت جامد، توانايي زبان فارسي، ديدگاني كوانتيك، وندها و گهواژه هاي فارسي اشاره كرد.


استاد حسابي خدمات ارزنده اي از خود به يادگار گذاشته است كه مي توان به مواردي چون اولين نقشه برداري فني و تخصصي كشور در مسير راه بندرلنگه به بوشهر، نخستين راهسازي مدرن و علمي ايران در مسير راه تهران به شمشك، ساخت اولين راديو در كشور و راه اندازي اولين آنتن فرستنده، راه اندازي اولين مركز زلزله شناسي كشور، تاسيس رآكتور سازمان انرژي اتمي، راه اندازي اولين دستگاه راديولوژي در ايران، پايه گذاري مركز عدسي سازي اپتيك كاربردي و بخش آكوستيك در دانشگاه، تاسيس اولين رصدخانه نوين در ايران و مركز مدرن تعقيب ماهواره ها در شيراز، ايجاد اولين ايستگاه هواشناسي كشور، تدوين اساسنامه و تاسيس موسسه ملي استاندارد، راه اندازي اولين آسياب آبي توليد برق (ژنراتور) در كشور و...اشاره كرد.


در زمينه معرفي خدمات آموزشي و فرهنگي استاد مي توان از حضور در مراحل تاسيس فرهنگستان ايران و ايجاد انجمن زبان فارسي، پايه گذاري اولين مدارس عشايري كشور، پايه گذاري دارالمعلمين عالي و دانشسراي عالي، تدوين اساسنامه طرح تاسيس دانشگاه تهران، پايه گذاري دانشكده فني و دانشكده علوم دانشگاه تهران، پايه گذاري شوراي عالي معارف، فواصل گام هاي موسيقي ايراني به روش علمي، پايه گذاري و برنامه ريزي آموزش نوين ابتدايي و دبيرستاني و موسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران و مركز تحقيقات اتمي دانشگاه تهران و...نام برد.


خدمات ارزنده پرفسور محمود حسابي طي چند دهه در عرصه علم، فرهنگ و سياست باعث شد، اين عالم گرانقدر سال‌ ۱۳۵۰ به عنوان‌ استاد ممتاز دانشگاه‌ تهران‌، شناخته‌ شود.


سرانجام پروفسور حسابي پس از عمري تلاش در راه كسب و گسترش علم در ۱۲ شهريور ۱۳۷۱ هنگامي كه به منظور معالجه در بيمارستان‌ دانشگاه‌ ژنو بستري بود، در سن ۹۰ سالگي ديده از جهان فرو بست. پيكر اين عالم فرزانه به درخواست وي در تفرش، شهر اجداديش به خاك سپرده شد.

 

منبع: ایرنا





مراکز‌علمی
  دانشگاه‌های داخلی
  دانشگاه‌های خارجی
  موسسه‌های آموزشی
  انجمن‌های علمی
کافه‌ارشد
  پاتوق
  سبک زندگی
  برنامه‌ریزی
  خاطره‌بازی
اخبار
  دانشگاه‌ها
  آموزش عالی
  انجمن‌ها
  آزمون‌ها
  همایش‌ها
  رشته ها
  استان‌ها
  خارجی
دسترسی‌ها
  رادیو دانشجو
  فرصت‌های تحصیلی
  فرصت‌های شغلی
  کتاب‌ها
  جزوه‌ها
  گالری
حامیان طلایی دانشجو آنلاین
کلیه حقوق معنوی و مادی این سایت متعلق به نیوساد می باشد و هرگونه بهره برداری - محتوایی یا بصری - با ذکر منبع بلامانع است
Powered by HamrahSamaneh CO.